Kısa Özet: Hayatımızı, yaşam şeklimizi ve alışkanlıklarımızı derinden etkileyen dijital dönüşüm hızını artırıyor. Bu yeni düzende günlük alışkanlıklarımızdan ekonomik yaşama kadar bizi neler bekliyor gelin birlikte inceleyelim.
Metaverse Nedir?
Metaverse, fiziksel gerçekliği dijital sanallıkla birleştiren, sürekli ve kalıcı çok kullanıcılı bir ortam olan gerçeklik sonrası evrendir. (Mystakidis,S. 2022, Şubat 10. Metaverse) Sanal gerçeklik (VR), artırılmış gerçeklik (AR) ve karma gerçeklik (Mixed Reality) gibi teknolojiler, insanların fiziksel olarak bir arada bulunamadıkları durumlarda sanal olarak bir aradaymış deneyimini yaşayabilmelerinin önünü açan önem-li yenilikler getirmiştir. Metaverse ile birlikte, Web 2.0 süresince bilgisayar tarayıcısı ya da telefon ekranı aracılığı ile dahil olduğumuz internet ortamı yerine, sanal gerçeklik gözlükleri aracılığı ile direkt içinde olduğumuz internet ortamının varlığından bahsetmek mümkün hale gelmiştir. Bu sayede, görüntülü konuşma araçları ile yaptığımız iş toplantıları yerine, 3 boyutlu sanal ofisimizde iş arkadaşlarımız ile bir arada olma deneyimini hissedeceğimiz yeni bir boyuta geçeceğimizi rahatlıkla söyleyebiliriz.
Sanal gerçeklik teknolojilerinin kullanımının son 20 yılda kademeli olarak artış gösterdiği görülmektedir. Gelinen noktada hemen hemen her sektörde metaverse ile ilgili örnek uygulamaların ve projenin varlığından söz etmek mümkündür. Eğitimden sağlığa, kültür sanattan spora, iş sağlığı ve güvenliği eğitiminden sadakat programlarına, ürün sunumları ve deneyimlenmesinden dijital katalog ve pazarlamaya kadar bir çok alanda çok sayıda uygulama geliştirilmiş ve kullanıcıların hizmetine sunulmuştur.
Metaverse ile birlikte yeni bir ekonomiden de bahsediyoruz. Bu ekonomide bizler sanal dünyalarımızda yer alan varlıkları alıp satabiliriz. Alım satıma konu olan varlıkların ticaretinin ise blok zincir altyapısı üzerine inşa edilen dijital paralar (bitcoin, ethereum, AXS, vb.) üzerinden yapıldığını görmekteyiz. Nasıl gerçek hayatımızda satın almış olduğumuz bir gömleği giyip konsere gidebiliyor isek, Metaverse ile birlikte sanal kostümlerimizi avatar dediğimiz sanal karakterlerimize giydirip konser etkinliklerine gidebiliyor duruma geldiğimizi söyleyebiliriz.
Hangi Sanal Evrenlerden Bahsedebiliriz?
2022 yılının ikinci çeyreği itibariyle Metaverse nüfusunun 440 milyon aylık aktif kullanıcı-ya eriştiği görülmektedir ve bu rakamın bir önceki çeyrek değerine göre %10 fazlası olduğu belirtilmektedir. Çocuk, genç, yetişkin kullanıcı kitlelerinin beğeni ve ihtiyaçlarına uy-gun özellikleri olan çok sayıda Metaverse ürünü bulunmaktadır. Oyun sektöründe Fortnite, Roblox, Minecraft gibi ürünler kullanıcı sayıları ile ön plana çıkarken, sosyal ağlar sektöründe ise Horizon Worlds, Bigscreen VR, VR Chat, Altspace VR gibi ürünler kullanıcı sayıları ile ön plana çıkmaktadır. Bu konuda yapılmış olan güncel ve detaylı çalışmaya ulaşmak için tıklayınız. Metaverse deneyimini yaşamak için gerekli olan sanal gerçeklik gözlüklerinin satış rakamlarının henüz istenilen doygunluğa ulaşmadığı ve sanal dünyalara bağlanma işleminin çoğunlukla tarayıcılar üzerinden olduğu görülmektedir. (Mitham,N. 2022, Şubat. The Metaverse Universe: Q2 2022 Update)
Metaverse ile birlikte kullanımı daha da yaygınlaşması öngörülen NFT (Nitelikli Fikri Tapu) teknolojisi sayesinde, sahiplik olunan dijital varlıkların benzersiz bir anahtar ile kişiye aidiyeti sağlanmaktadır. Bu sayede, mevcut durumda çok sayıda sanal dünya, ileriki dönemde de entegre sanal dünyalar ile ifade edilebilecek tek metaverse içerisinde aynı dijital varlıkların kullanımı, takip edilebilirliği ve kalıcılığı sağlanmış olacaktır. Altyapı olarak block zincir teknolojisinin yer aldığı ve merkeziyetsiz özelliği olan bu çözüm ile birlikte, günümüz internetinde yaşanan telif problemlerinin de en aza indirilmesi sağlanabilir duruma gelecektir.
Metaverse’ün daha geniş kitleler tarafından etkin biçimde kullanılabilmesi adına; sürükleyici gerçekçilik, her yerden erişebilirlik, birlikte çalışabilirlik ve ölçeklenebilirlik hususlarında önemli gelişmeler yaşanmaktadır. Bu gelişmeler ile birlikte, birbirinden bağımsız sanal dünyalardan, birbiri ile entegre olan 3 boyutlu sanal bir dünya ağına veya Metaverse'e tam geçiş için uygun bir zemin hazır hale gelmiş olacaktır.
Türksat A.Ş. olarak bilgi ve iletişim hizmetlerinde bölgesinde lider, Dünya’da önde gelen bir şirket olma vizyonumuzun gereği olarak günümüzde gerçekleşen yeni gelişmeler ve yönelimler yakından takip edilerek, Ar-Ge çalışmalarında bulunulmaktadır. Bu kapsamda kullanıcıların Metaverse içerisinde sanal asistan avatar ile konuşarak ihtiyaç duyduğu hizmetlere erişimi için dönüşüm projeleri üzerinde çalışılmaktadır.
Metaverse'ün Geleceği
Birleşik, tek bir Metaverse’ün kullanılmaya hazır olması için önümüzde uzun bir yol olsa da bu kavramın hayata geçirilmesi için farklı sanal dünyaların şimdiden iş birliği içerisine girdikleri görülmektedir. Blok zincir altyapısı ile desteklenen Metaverse söz konusu olduğunda NFT pazar yerleri ve 3 boyutlu sanal dünyaların birbirine daha fazla entegre edilmesi bir sonraki en önemli hedef olarak görülmektedir.
Ülkemizde yer alan kurum ve kuruluşların da Metaverse’de öncü olarak yer almaları ve birlikte çalışarak oluşturabilecekleri sanal dünyalarda güçlü bir şekilde yer edinmeleri, dijital Türkiye vizyonu çalışmaları çerçevesinde gelecek nesillere bırakacağımız önemli bir miras olacaktır.